Trước khi tìm giải pháp chống nóng cho ngôi
nhà, bạn cần phải hiểu rõ khí nóng được truyền đi như thế nào trong
không khí. Có 3 cách truyền nhiệt như sau:
1. Dẫn nhiệt
* Dẫn nhiệt là sự truyền nhiệt trong nội bộ vật thể (các phân tử nằm
cạnh nhau trong vật chất) hoặc thông qua tiếp xúc trực tiếp trên bề mặt.
* Ví dụ: Nhiệt từ bếp truyền sang ấm kim loại đun nước, rồi truyền sang
nước làm nước nóng.
2. Bức xạ nhiệt
* Bức xạ
nhiệt là sự truyền nhiệt (năng lượng nhiệt) dưới dạng sóng điện từ xuyên
qua khoảng không. Khi tia bức xạ đập vào một bề mặt, năng lượng bức xạ
mới sinh ra nhiệt làm bề mặt này nóng lên.
*
Ví dụ: Bức xạ nhiệt từ mặt trời, đập vào vách và mái nhà. Các vật liệu
này sẽ hấp thụ nhiệt lượng đó và nóng lên.
3. Đối lưu * Đối lưu là cách truyền
nhiệt bằng sự chuyển động của chất lỏng hay chất khí. Khí nóng luôn di
chuyển trên và khí lạnh chìm xuống. Qui trình này được gọi là đối lưu tự
nhiên.
* Ví dụ: Khí nóng trong lò đốt tự bốc
lên ống khói.
Hiểu được nguyên lý truyền nhiệt, hẳn rằng bạn đọc
đã hình dung ra ngôi nhà của mình trong những ngày giữa hè như thế này
bị biến thành cái lò nung là vì sao. Theo các kiến trúc sư, các nguyên
nhân cơ bản dẫn đến việc ngôi nhà nóng lên bao gồm:
*
Hướng nhà nằm đúng hướng có mặt trời chiếu vào.
* Chưa có vật liệu cách nhiệt cho mái nhà.
* Thiếu
sự lưu thông không khí trong nhà.
Như vậy, việc chống nóng cho
nhà ở vào mùa hè cần phải được định hình và quy hoạch ngay từ khi bạn
bắt đầu xây dựng cho ngôi nhà. Dưới đây là những giải pháp chống nóng do
mà các chuyên gia khuyên bạn nên áp dụng cho căn nhà của mình.
1. Giải pháp quy hoạchTừ xưa,
ông cha đã có câu: “Lấy vợ hiền hòa, làm nhà hướng nam”. Đó là một cách
thức qui hoạch rất tự nhiên và đơn giản để tránh hướng mặt trời mọc
đằng đông, lặn đằng tây là bất biến. Hướng Nam là hướng đón gió mát,
tránh được bức xạ của mặt trời.
Tất nhiên đó là nhà ở dân gian
trong cấu trúc làng - nông thôn. Đô thị hiện đại phụ thuộc nhiều yếu tố
khác nên không thể chủ động tự lựa chọn hướng nhà. Nói như vậy không có
nghĩa là vấn đề hướng bị phụ thuộc. Trong những điều kiện có thể, phải
tối ưu hóa hướng cho công trình.
Tiêu chuẩn Việt Nam về chống
nóng cho nhà ở ghi rõ: “Đối với nhà ở, cố gắng bố trí sao cho phần mặt
nhà về hướng tây - đông có diện tích bề mặt nhỏ nhất để hạn chế bức xạ
mặt trời”. Với những cụm công trình hay tổ hợp công trình cũng vậy, phải
thiết kế tổng mặt bằng hợp lý, ưu tiên hướng tốt cho những công trình
chủ đạo, công trình có yêu cầu chống nóng cao hơn như nơi sinh hoạt, làm
việc.
Nên bố trí sao cho phần diện tích phía trước ngôi
nhà tiếp xúc với hướng
Tây - Đông là nhỏ nhất
Ánh nắng chiếu trực tiếp vào nhà là nguyên nhân
chính khiến nhà bạn nóng lên
2. Giải pháp môi trường,
sinh thái
Giải pháp này gắn liền với giải pháp qui
hoạch. Đây cũng là một giải pháp mà ông cha đã ứng dụng rất triệt để
trong kiến trúc truyền thống. Cây xanh, mặt nước luôn là những yếu tố
không thể thiếu, song hành cùng công trình kiến trúc. Cây xanh tạo bóng
mát, ngăn và che cho bề mặt công trình kiến trúc khỏi bức xạ mặt trời.
Mặt nước (ao, hồ, bể cảnh…) cùng cây xanh điều hòa khí hậu, làm môi
trường mát và trong sạch hơn. Trong điều kiện độ ẩm không khí không bão
hoà, mặt nước luôn có hiện tượng bốc hơi.
Một phần diện tích đáng kể phía trước hoặc sau nhà
nên dùng để quy hoạch
sân vườn. Cây
cối sẽ là lá chắn thiên nhiên giúp nhà bạn tránh được hơi nóng
Ngôi nhà sẽ đẹp mắt và mát mẻ hơn nhiều với hồ
nước, bể cá hay non bộ.
Đây là điểm tụ
thủy và tiểu cảnh thú vị nếu khéo sắp xếp. Do đó, phương
án này rất được ưa dùng trong nhà ở có sân vườn.
Đối với nhà phố hay chung cư, chỉ nên dùng hồ cá
vừa phải,
hoặc những cây tiểu cảnh loại
nhỏ và mềm để chủ động sắp
xếp và
không gây va chạm nhiều trong quá trình sử dụng.
Ví dụ như lu nước thả sen, súng...
Quá trình bốc hơi nước là quá trình
thu nhiệt, chính vì vậy nó làm nhiệt độ môi trường giảm xuống. Cây xanh
và mặt nước gắn liền cùng đất tự nhiên, đều có độ phát xạ thấp, là những
nhân tố hữu hiệu cho việc chống nóng ở qui mô tổng thể, có phạm vi ảnh
hưởng lớn.
Hiện nay trong nhiều đô thị, tỉ lệ cây
xanh, mặt nước với công trình xây dựng đang ở mức chênh lệch đáng báo
động, cộng thêm những diện tích khác lại bị bêtông hóa ở mức cao (sân,
hè, bãi đỗ xe…). Các bề mặt vật liệu này đều có độ phát xạ lớn, làm môi
trường không khí nóng lên đáng kể